Wat is een kooldraadlamp?

De kooldraadlamp, de oervorm van de gloeilamp

Antieke gloeilamp

Antieke gloeilamp

De kooldraadlamp is feitelijk de oervorm van de gloeilamp. De gloeidraad werd in het allereerste begin gemaakt van koolstof, afkomstig van bamboe, zijde, cellulose of metalen, zoals platina of osmium. Later werd overgestapt op het beter geschikte wolfraam. Toch werd de kooldraadlamp nog tot 2007 gemaakt door Philips en tot op de dag van vandaag elders in de wereld vanwege de decoratieve uitstraling. Een kooldraadlamp ziet er bijzonder uit en geeft mooi warm licht. De lage lichtopbrengst wordt nu juist als een groot voordeel beschouwd. Het rendement is namelijk laag. De lamp produceert meer warmte dan licht, reden waarom ze als mileuonvriendelijk worden beschouwd. Ook is de kooldraad zeer gevoelig. Men dient uiterst voorzichtig met de lampen om te gaan, omdat de kooldraad snel breekt.

De techniek van de kooldraadlamp

Edisons schets van zijn gloeilamp

Edisons schets van zijn gloeilamp

In een glazen bol wordt een kooldraad, ook wel filament genoemd, met een elektrische stroom verhit tot een zeer hoge temperatuur. Zodra de kooldraadlamp op een spanningsbron wordt aangesloten gaat door de gloeidraad stroom lopen, waardoor deze zo sterk wordt verhit dat er licht ontstaat. Belangrijke eigenschap van de glazen bol is dat hij zuurstofarm is. Zou de bol gewoon lucht bevatten, dan zou de kooldraad direct doorbranden.

Thomas Edison

Thomas Edison

Thomas Edison

Menigeen denkt dat Thomas Edison de uitvinder van de gloeilamp is, maar feitelijk weet niemand precies wie de eerste gloeilamp maakte. De gloeilamp ontstond als een proces waaraan velen bijdroegen, waaronder ook Thomas Edison. Op zijn conto kan wel de perfectionering geschreven worden alsook het commerciële succes van de gloeilamp. Naast Edison worden ook de Rus Alexander Lodygin (1872) en de Engelsman Joseph Swan (1878) genoemd als uitvinder van de gloeilamp. In 1874 werd in Canada een patent verleend aan Henry Woodward en Mathew Evans voor een lamp bestaande uit koolstof staven gemonteerd in een met stikstof gevulde glazen cilinder. Ze slaagden er echter niet in om hiervan een commerciëel succes te maken en verkochten het patent in 1879 aan Thomas Edison.

De kooldraadlamp – nog steeds populair

Moderne kooldraadlamp

Moderne kooldraadlamp

De lichtopbrengst van de aanvankelijke kooldraadlampen was zo laag dat met name Duitse wetenschappers op zoek gingen naar betere gloeidraden. Dit werd uiteindelijk het wolfraam. Toch blijven de kooldraadlampen tot op de dag van vandaag geproduceerd worden voor speciale, vooral decoratieve toepassingen waarbij de lage lichtopbrengst als een voordeel wordt beschouwd en bijdraagt aan een nostalgische sfeer. Kooldraadlampen zijn dan ook nog volop te koop in onze webwinkel.

Reacties

Reageer